O‘zbekistonda soliq rezidentligi: 183 kun, JShDS va soliq rezidentligi sertifikati
Kim O‘zbekistonda soliq rezidenti hisoblanadi, 183 kun qanday hisoblanadi, xorijdan olingan daromadlar qanday soliqqa tortiladi va xalqaro soliq bitimlarini qo‘llash uchun maqomni qanday tasdiqlash mumkin.
Mundarija
- Kim O‘zbekiston soliq rezidenti hisoblanadi?
- 183 kun qanday hisoblanadi?
- O‘zbekistonda 183 kundan kam bo‘lib ham soliq rezidenti bo‘lish mumkinmi?
- Soliq rezidenti maqomini muddatidan oldin olish
- Qaysi vaqtinchalik chiqib ketish holatlari alohida hisobga olinadi?
- O‘zbekistonda bo‘lgan kunlar qanday tasdiqlanadi?
- Soliq rezidentligi va yashash uchun ruxsatnoma — bir xil tushuncha emas
- Soliq rezidentligi JShDSga qanday ta’sir qiladi?
- Rezidentlar va norezidentlar uchun JShDS stavkalari
- Ish haqidan JShDSni hisoblash misoli
- Ish haqini xorijiy kompaniya to‘lasa-chi?
- Xorijdan olingan daromadlar: deklaratsiya va xorijda to‘langan soliqni hisobga olish
- Yillik deklaratsiyani qachon topshirish kerak?
- Xorijda to‘langan soliqni O‘zbekistonda hisobga olish mumkinmi?
- Soliq maqomi yil davomida o‘zgarsa nima bo‘ladi?
- Ikki tomonlama soliq rezidentligi va soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risidagi bitimlar
- O‘zbekistonda soliq rezidentligi sertifikatini qanday olish mumkin?
- my.gov.uz orqali ariza berish
- Chet ellik xodimlarni ishga oladigan ish beruvchilar nimalarga e’tibor berishi kerak?
Chet ellik mutaxassis O‘zbekistonga ko‘chib keldi, mahalliy kompaniyaga ishga joylashdi yoki xorijiy ish beruvchidan ish haqi olishda davom etmoqda. U qachon O‘zbekiston soliq rezidenti hisoblanadi? Xorijdan olgan daromadlari uchun ham soliq to‘lashi kerakmi? Xorijiy soliq organiga o‘z maqomini qanday tasdiqlashi mumkin?
Bu savollarga javob berish uchun mamlakatda o‘tkazilgan kunlarni shunchaki sanashning o‘zi yetarli emas. Soliq kodeksida rezidentlikni aniqlashning bir nechta mezonlari, vaqtincha chetga chiqish va ikki davlatda soliq rezidenti bo‘lish holatlari uchun alohida qoidalar, shuningdek daromadlarni deklaratsiya qilish majburiyatlari belgilangan.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda soliq rezidentligi qanday aniqlanishi, uning migratsiya maqomidan farqi, rezidentlar va norezidentlar uchun jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i (JShDS) stavkalari hamda soliq rezidentligi sertifikatini olish tartibini ko‘rib chiqamiz.
Kim O‘zbekiston soliq rezidenti hisoblanadi?
Asosiy mezonlar O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 30-moddasida belgilangan. Jismoniy shaxs soliq rezidenti deb tan olinishi uchun tegishli maqom aniqlanayotgan soliq davrida boshlanadigan yoki tugaydigan ketma-ket 12 oylik davr mobaynida O‘zbekistonda jami 183 kalendar kundan ortiq bo‘lishi kerak.
Bu qoida O‘zbekiston fuqarolari, chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga tatbiq etiladi. Fuqarolikning o‘zi soliq rezidentligini belgilamaydi: qonunda ko‘rsatilgan shartlar bajarilgan-bajarilmagani va shaxs mamlakatda amalda qancha vaqt bo‘lgani muhim.
183 kun qanday hisoblanadi?
O‘zbekistonda bo‘lgan kunlar jamlanadi: 183 kun davomida mamlakatdan chiqmasdan yashash shart emas. Hisob har doim ham 1-yanvardan 31-dekabrgacha bo‘lgan davr bilan cheklanmaydi. Soliq kodeksining 30-moddasida tegishli soliq davrida boshlanadigan yoki tugaydigan ketma-ket 12 oylik davr nazarda tutilgan. JShDS bo‘yicha soliq davri — kalendar yil.
Masalan, chet ellik xodim O‘zbekistonga 2026-yil 1-iyulda kirib, 2026-yil 31-dekabr kuni ham mamlakatda bo‘lsa, jami 184 kalendar kun bo‘ladi. Demak, “183 kundan ortiq” bo‘lish mezoni bajariladi. Agar shaxsning safarlari ikki kalendar yilga to‘g‘ri kelsa yoki u mamlakatga bir necha marta kirib-chiqsa, tegishli ketma-ket 12 oylik davrni alohida tekshirish kerak.
O‘zbekistonda 183 kundan kam bo‘lib ham soliq rezidenti bo‘lish mumkinmi?
Ha. 30-modda qo‘shimcha mezonni ham nazarda tutadi: jismoniy shaxs tegishli soliq davrida O‘zbekistonda jami 183 kundan kam bo‘lgan, biroq boshqa har qanday alohida davlatga qaraganda O‘zbekistonda ko‘proq kun bo‘lgan bo‘lsa ham soliq rezidenti deb tan olinadi.
Masalan, shaxs tegishli davrda O‘zbekistonda 150 kun, A davlatida 120 kun, B davlatida esa 95 kun bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Bunday vaziyatda O‘zbekistonda har qanday boshqa alohida davlatga qaraganda ko‘proq kun bo‘lish sharti bajarilishi mumkin. Bunda faqat bitta safar emas, balki barcha tegishli holatlar va soliq davri hisobga olinadi.
Soliq rezidenti maqomini muddatidan oldin olish
Soliq kodeksi jismoniy shaxsni 12 oylik davr tugashidan oldin ham soliq rezidenti deb tan olishga ruxsat beradi. Buning uchun shaxs soliq organiga ariza bilan murojaat qilishi va uzoq muddatli mehnat shartnomasini yoki 30-moddada belgilangan shartlar bajarilishini tasdiqlovchi boshqa hujjatni taqdim etishi kerak.
Qonunda “tan olinishi mumkin” degan ibora qo‘llanadi. Demak, faqat mehnat shartnomasini imzolash soliq rezidentligi maqomini avtomatik ravishda bermaydi. Ariza va tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilishi, shuningdek soliq organining qarori bo‘lishi kerak. Soliq kodeksida ushbu asos bo‘yicha shartnomaning yagona minimal muddati kunlarda belgilanmagan. Shu sababli o‘zboshimchalik bilan aniq muddat belgilash to‘g‘ri emas.
Qaysi vaqtinchalik chiqib ketish holatlari alohida hisobga olinadi?
Shaxs qisqa muddatli davolanish yoki ta’lim olish uchun chet elga chiqib ketganida, agar bunday davr olti oydan kam bo‘lsa, uning O‘zbekistonda bo‘lish davri uzilgan deb hisoblanmaydi.
Shu bilan birga, ayrim shaxslarning O‘zbekistonda bo‘lgan vaqti hisobga olinmaydi. Bu diplomatik yoki konsullik maqomiga ega bo‘lgan, muayyan xalqaro tashkilotlarda ishlaydigan chet el fuqarolari yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanmaydigan ularning oila a’zolariga taalluqli.
O‘zbekiston harbiy xizmatchilarining xorijdagi xizmati va davlat organlari xodimlarining chet elga xizmat safariga yuborilishi uchun alohida qoida mavjud. Ular O‘zbekistonda amalda qancha vaqt bo‘lishidan qat’i nazar, soliq rezidenti hisoblanadi.
O‘zbekistonda bo‘lgan kunlar qanday tasdiqlanadi?
30-moddaga ko‘ra, kirish va chiqish sanalari shaxsni tasdiqlovchi hujjatlardagi hamda mamlakatga kirish-chiqish uchun foydalaniladigan hujjatlardagi davlat chegarasini kesib o‘tish belgilari asosida aniqlanadi. Soliq organlari davlat organlari va tashkilotlardan olingan ma’lumotlardan ham foydalanishi mumkin.
Agar mavjud ma’lumotlar O‘zbekistonda bo‘lgan davrni aniq belgilash uchun yetarli bo‘lmasa, jismoniy shaxs soliq organiga o‘zining amalda qayerda bo‘lganini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishi shart. Bular shaxsni tasdiqlovchi hujjat, vaqtincha yashash uchun ruxsatnoma va mamlakatda bo‘lganini ko‘rsatuvchi boshqa dalillar bo‘lishi mumkin.
Soliq rezidentligi va yashash uchun ruxsatnoma — bir xil tushuncha emas
Soliq maqomi va migratsiya maqomi turli masalalarni tartibga soladi. Viza, turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish, ishlash huquqini tasdiqlovchi hujjat yoki yashash uchun ruxsatnoma o‘z-o‘zidan shaxsni soliq rezidentiga aylantirmaydi. Aksincha, yashash uchun ruxsatnoma bo‘lmasa ham, chet el fuqarosi Soliq kodeksidagi mezonlarga javob bersa, soliq rezidenti bo‘lishi mumkin.
Yashashga oid hujjatlar shaxsning qayerda bo‘lganini tasdiqlashga yordam berishi mumkin. Biroq soliq rezidentligini aniqlashda asosiy mezon — viza turi yoki uning amal qilish muddati emas, balki Soliq kodeksining 30-moddasidir.
Chet ellik xodimni ishga olish, ishlash huquqini rasmiylashtirish va viza masalalari “O‘zbekistonda chet ellik xodimni qanday ishga olish” maqolasida batafsil yoritilgan. Ayrim mutaxassislar uchun “O‘zbekistonda IT-viza” maqolasi ham foydali bo‘ladi.
Soliq rezidentligi JShDSga qanday ta’sir qiladi?
Rezident va norezident o‘rtasidagi asosiy farq har doim ham ish haqiga qo‘llanadigan soliq stavkasida emas. Farq ko‘proq soliq solishda qaysi daromadlar hisobga olinishida namoyon bo‘ladi.
Soliq kodeksining 368-moddasiga ko‘ra, rezidentning jami daromadiga, umumiy qoida bo‘yicha, O‘zbekistondagi va xorijdagi manbalardan olingan daromadlar kiradi. Norezident uchun esa O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlar hisobga olinadi. Bunda jami daromad tarkibiga kiritilmaydigan tushumlar, soliq imtiyozlari hamda Soliq kodeksi va tegishli xalqaro shartnomalardagi maxsus qoidalarni ham hisobga olish kerak.
Rezidentlar va norezidentlar uchun JShDS stavkalari
Umumiy stavkalar Soliq kodeksining 381 va 382-moddalarida belgilangan. Quyidagi jadvalda jismoniy shaxslar daromadlarining eng keng tarqalgan turlari bo‘yicha taqqoslash keltirilgan. Qo‘shimcha ma’lumotni Adliya vazirligining JShDS stavkalari bo‘yicha rasmiy izohida ham ko‘rish mumkin.
Daromad turi | Soliq rezidenti | Norezident |
Ish haqi, fuqarolik-huquqiy shartnomalar bo‘yicha to‘lovlar va alohida stavka belgilanmagan boshqa daromadlar | 12% | 12% — O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlar uchun |
Dividendlar | 5% | 10% — O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlar uchun |
Foizlar | 5% | 10% — O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlar uchun |
Bu stavkalar milliy qonunchilikdagi umumiy qoidalarga asoslangan. Ayrim daromad turlari uchun xalqaro soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risidagi bitimlarda imtiyozlar, maxsus qoidalar yoki cheklovlar belgilangan bo‘lishi mumkin. Norezidentlarga nisbatan Soliq kodeksining 400-moddasi O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlarni soliqqa tortishda xalqaro shartnomalarni hisobga olishni bevosita nazarda tutadi.
Ish haqidan JShDSni hisoblash misoli
Aytaylik, chet ellik mutaxassis O‘zbekiston kompaniyasida ishlaydi va oyiga 20 000 000 so‘m miqdorida hisoblangan ish haqi oladi. Misolda imtiyozlar va maxsus rejimlarsiz umumiy 12 foizlik JShDS stavkasi qo‘llanadi.
Ko‘rsatkich | Summa |
Hisoblangan ish haqi | 20 000 000 so‘m |
JShDS stavkasi | 12% |
Ushlab qolinadigan JShDS | 2 400 000 so‘m |
JShDS ushlab qolingandan keyingi summa | 17 600 000 so‘m |
Ushbu oddiy misolda ish haqidan olinadigan JShDS soliq rezidenti va norezident uchun bir xil — 12%. Tegishli asoslar mavjud bo‘lsa, ish beruvchi to‘laydigan ijtimoiy soliq alohida majburiyat hisoblanadi. U xodimning ish haqidan ushlab qolinmaydi va yuqoridagi hisob-kitobga kiritilmagan.
Ish haqini xorijiy kompaniya to‘lasa-chi?
Ish beruvchining xorijda joylashgani, ish haqining xorijiy bank hisobvarag‘iga tushishi yoki pulning boshqa davlatdan o‘tkazilishi daromad avtomatik ravishda xorijiy manbadan olingan hisoblanadi degani emas. Shaxs qayerda amalda ishlayotgani, to‘lov nima uchun amalga oshirilayotgani, uni kim to‘layotgani va Soliq kodeksi hamda tegishli xalqaro bitimning qaysi qoidalari qo‘llanishini hisobga olish kerak.
Soliq kodeksining 43-moddasi O‘zbekistondagi va undan tashqaridagi manbalardan olingan daromadlarni farqlaydi. 400-modda esa norezidentning O‘zbekistondagi manbalardan olgan daromadlari to‘lov mamlakat ichida yoki tashqarisida amalga oshirilishidan qat’i nazar, to‘lov manbaida soliqqa tortilishini belgilaydi. Shu sababli O‘zbekistonda yashab va ishlab, ish haqini xorijiy kompaniyadan oladigan shaxsning holatini amaldagi vaziyat, shartnoma modeli va tegishli bitim asosida alohida tahlil qilish kerak.
Xorijdan olingan daromadlar: deklaratsiya va xorijda to‘langan soliqni hisobga olish
Agar jismoniy shaxs O‘zbekiston soliq rezidenti bo‘lsa, uning jami daromadiga umumiy qoida bo‘yicha O‘zbekistondan ham, xorijdan ham olingan daromadlar kiradi. Bunga dividendlar, foizlar, haq va xorijiy manbalardan olingan boshqa to‘lovlar misol bo‘la oladi. Biroq har qanday tushum avtomatik ravishda JShDSga tortilmaydi. Avvalo uning huquqiy mohiyati va manbasini aniqlash, shuningdek ozod qilish yoki maxsus qoida bor-yo‘qligini tekshirish kerak.
Yillik deklaratsiyani qachon topshirish kerak?
Soliq kodeksining 393-moddasiga ko‘ra, O‘zbekistondan tashqaridagi manbalardan olingan daromadlar jami yillik daromad to‘g‘risidagi deklaratsiya asosida soliqqa tortiladi. Ushbu moddada chet ellik jismoniy shaxslar uchun alohida qoida ham belgilangan: O‘zbekiston soliq rezidenti bo‘lgan yoki joriy yilning 1-apreliga qadar rezidentga aylangan chet el fuqarosi, 397-moddada belgilangan tartib va muddatlarda, ushbu moddada keltirilgan umumiy shartlardan qat’i nazar, jami yillik daromad to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etishi shart.
Umumiy qoida bo‘yicha deklaratsiya hisobot yilidan keyingi yilning 1-aprelidan kechiktirmay topshiriladi. Deklaratsiya asosida hisoblangan soliq summasi Soliq kodeksining 398-moddasiga muvofiq keyingi yilning 1-iyunidan kechiktirmay to‘lanadi. Shu sababli soliq rezidenti maqomini olgan chet el fuqarosi deklaratsiya topshirish majburiyatini sertifikat olguncha kutmasdan oldindan baholagani ma’qul.
Xorijda to‘langan soliqni O‘zbekistonda hisobga olish mumkinmi?
Ha. Soliq kodeksi rezident tomonidan O‘zbekistondan tashqarida to‘langan JShDSni hisobga olish imkonini beradi. 399-moddaga ko‘ra, bunday hisobga olish soliq davri tugaganidan keyin jami yillik daromad deklaratsiyasi asosida, 342-moddada nazarda tutilgan tartibga o‘xshash tartibda amalga oshiriladi.
Xorijda to‘langan soliq avtomatik ravishda hisobga olinmaydi. Soliq to‘langanini va uning miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar kerak bo‘ladi. Shuningdek, tegishli xalqaro bitim shartlari va hisobga olinadigan summaga qo‘yilgan cheklovlarni tekshirish lozim. Xususan, hisobga olinadigan summa ayni daromad bo‘yicha O‘zbekistonda to‘lanishi kerak bo‘lgan soliqdan oshmasligi kerak. Deklaratsiya topshirishdan oldin soliq organi qaysi tasdiqlovchi hujjatlarni qabul qilishini aniqlashtirish maqsadga muvofiq.
Xorijiy dividendlarga nisbatan alohida qoida qo‘llanadi. O‘zbekiston soliq rezidenti xorijiy kompaniyadan dividend olsa, O‘zbekistondagi JShDSni mustaqil hisoblaydi. Dividend manbasi bo‘lgan davlatda ushlab qolingan soliq hisobiga O‘zbekistonda to‘lanadigan JShDSni kamaytirish mumkin emas, agar tegishli xalqaro bitimda boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa. Shu sababli xorijda to‘langan soliqni hisobga olish imkoniyatini daromad turi va tegishli bitim shartlariga qarab alohida tekshirish kerak.
Soliq maqomi yil davomida o‘zgarsa nima bo‘ladi?
Soliq kodeksida soliqni qayta hisoblash mexanizmi nazarda tutilgan. Agar jismoniy shaxs soliq davri davomida O‘zbekiston soliq rezidentiga aylansa, shu davrda norezident maqomida to‘lagan solig‘ini qayta hisoblash va qaytarish uchun murojaat qilishi mumkin. Buning uchun Soliq kodeksining 397-moddasiga muvofiq jami yillik daromad deklaratsiyasini topshirish va tegishli davr uchun rezident maqomini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilish kerak. Bu qoida avval norezident sifatida hisobga olingan, keyinchalik soliq rezidentiga aylangan chet ellik xodimlar uchun ayniqsa muhim.
Ikki tomonlama soliq rezidentligi va soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risidagi bitimlar
Shaxs bir vaqtning o‘zida O‘zbekiston va boshqa davlat qonunchiligidagi soliq rezidentligi mezonlariga javob berishi mumkin. Masalan, u Toshkentga ko‘chib kelib, vaqtining katta qismini shu yerda o‘tkazadi, biroq avval yashagan davlat qonunchiligiga ko‘ra, o‘sha davlatning soliq rezidenti bo‘lib qoladi.
Bunday holatlarda O‘zbekiston va tegishli davlat o‘rtasida tuzilgan ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risidagi bitimni hisobga olish kerak. Soliq kodeksining 30-moddasiga ko‘ra, shaxs ikki davlatning soliq rezidenti deb tan olinishi uchun asoslar mavjud bo‘lsa, uning maqomi tegishli xalqaro bitim va jismoniy shaxsning hayotiy manfaatlar markazini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Soliq kodeksi maqsadlari uchun quyidagi shartlardan kamida bittasi bajarilsa, shaxsning hayotiy manfaatlar markazi O‘zbekistonda deb e’tirof etiladi:
- jismoniy shaxsning turmush o‘rtog‘i va/yoki yaqin qarindoshlari O‘zbekistonda yashasa;
- O‘zbekistonda shaxsning o‘ziga, turmush o‘rtog‘iga yoki yaqin qarindoshlariga tegishli yoxud boshqa qonuniy asosda ulardan foydalanishda bo‘lgan va shaxs yoki uning oila a’zolari istalgan vaqtda yashashi uchun foydalanishi mumkin bo‘lgan ko‘chmas mulk mavjud bo‘lsa.
Bitta xalqaro bitimdagi mezonlarni boshqa barcha bitimlarga avtomatik tatbiq etib bo‘lmaydi. Muayyan bitim ikki tomonlama rezidentlikni hal qilish uchun o‘z mezonlari ketma-ketligini belgilashi mumkin. Masalan, doimiy yashash joyi, hayotiy manfaatlar markazi, odatdagi yashash joyi, fuqarolik yoki vakolatli organlar o‘rtasida o‘zaro kelishuv tartibi hisobga olinishi mumkin. Shu sababli yakuniy xulosa chiqarish uchun O‘zbekiston va tegishli davlat o‘rtasidagi bitimning rezidentlikka oid moddasini o‘rganish zarur.
O‘zbekistonning soliq rezidentligi sertifikati xorijiy soliq agenti yoki soliq organiga maqomni tasdiqlash uchun taqdim etilishi mumkin. Biroq sertifikatning o‘zi xorijda soliqdan avtomatik ozod qilmaydi. Tegishli bitim, daromad turi, sertifikat qamrab oladigan davr hamda hujjatni tarjima qilish va rasmiylashtirishga qo‘yilgan talablar alohida tekshirilishi kerak.
O‘zbekistonda soliq rezidentligi sertifikatini qanday olish mumkin?
Soliq rezidentligi sertifikati — shaxsning O‘zbekiston Respublikasidagi soliq maqomini muayyan davr uchun tasdiqlovchi rasmiy hujjat. Masalan, xorijdan daromad olganda ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risidagi bitim qoidalarini qo‘llash uchun bu hujjat talab qilinishi mumkin.
my.gov.uz orqali ariza berish
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida “O‘zbekiston Respublikasi rezidentligi sertifikatini olish” xizmati mavjud. Xizmat kartasida quyidagi shartlar ko‘rsatilgan:
- xizmat bepul;
- ko‘rib chiqish muddati — 3 ish kuni;
- ariza topshirish uchun zarur hujjatlar talab etilmaydi;
- xizmatdan jismoniy va yuridik shaxslar foydalanishi mumkin.
Ariza berish uchun portalga kiring va “O‘zbekiston Respublikasi rezidentligi sertifikatini olish” xizmatini oching. Elektron so‘rovni to‘ldirib, ko‘rib chiqish uchun yuboring. Natijani arizachining shaxsiy kabinetida tekshiring.
Ko‘rsatilgan muddat va shartlar davlat xizmatining e’lon qilingan kartasiga asoslangan. Agar sertifikat xorijda taqdim etilsa, avval u qaysi davr va qaysi davlat uchun kerakligini aniqlang. Hujjatni qabul qiluvchi tomondan tarjima, tasdiqlash yoki muayyan shaklga oid talablar bor-yo‘qligini ham so‘rab oling.
Chet ellik xodimlarni ishga oladigan ish beruvchilar nimalarga e’tibor berishi kerak?
Ish beruvchi chet ellik xodimning faqat migratsiya hujjatlarini emas, balki soliq maqomini ham tekshirishi kerak. Bu masalalar o‘zaro bog‘liq, ammo bir-birining o‘rnini bosmaydi. Kadrlar va buxgalteriya hisobi uchun quyidagi tartib foydali:
- Xodimning kirish va chiqish sanalarini qayd eting, O‘zbekistonda amalda bo‘lgan davrini tasdiqlovchi ma’lumotlarni saqlang.
- Faqat kalendar yil yoki viza muddatiga tayanmang; tegishli ketma-ket 12 oylik davrdagi kunlarni kuzatib boring.
- Xodim muqobil mezon bo‘yicha yoki 12 oy tugashidan oldin ariza berish orqali rezident deb tan olinishi mumkinligini tekshiring.
- Har bir muhim to‘lovning turi va manbasini aniqlang. Ayniqsa, to‘lovlarning bir qismi xorijiy kompaniya yoki xorijdan kelganda bunga e’tibor bering.
- Soliq maqomi o‘zgargach, qo‘llanadigan soliqqa tortish tartibini, yillik deklaratsiya topshirish majburiyatini va ushlab qolingan soliqni qayta hisoblash imkoniyatini tekshiring.
- Xorijdan daromad bo‘lsa, xorijda to‘langan soliqni hisobga olish va bitimni qo‘llash uchun sertifikat olish zarurligini baholang.
Ish beruvchi uchun xodimga oid soliqlar umumiy mehnat xarajatlarining bir qismidir. Hisoblangan ish haqi, JShDS, ijtimoiy soliq va qo‘shimcha xarajatlar haqida batafsil ma’lumotni “O‘zbekistonda xodim kompaniyaga qanchaga tushadi?” maqolasidan olishingiz mumkin.
Xulosa
O‘zbekistonda soliq rezidentligi faqat 183 kunni sanash bilan belgilanmaydi. Qonunda muqobil mezon, ariza asosida muddatidan oldin rezident deb tan olish imkoniyati, ayrim vaqtinchalik chiqib ketish holatlari uchun maxsus qoidalar va ikki tomonlama rezidentlik holatlarini hal qilish tartibi ham nazarda tutilgan.
Chet ellik mutaxassis ish haqidan olinadigan JShDS bilan bir qatorda xorijdan oladigan daromadlari oqibatlarini, yillik deklaratsiya topshirish majburiyatini va boshqa davlatda to‘langan soliqni hisobga olish imkoniyatini oldindan baholashi kerak. Ish beruvchi esa xodimning O‘zbekistonda amalda bo‘lgan vaqtini kuzatib borishi va soliq maqomi o‘zgarganda tegishli ma’lumotlarni yangilashi lozim.
Central Asia Consulting mutaxassislari chet ellik xodimlarning soliq majburiyatlarini baholash, zarur hujjatlarni tekshirish hamda biznesingizga buxgalteriya va yuridik yordam ko‘rsatishda ko‘maklashadi. O‘zbekistondagi buxgalteriya xizmatlari va yuridik xizmatlar haqida batafsil ma’lumot oling.



